OGS Nedir, Kaldırıldı mı? HGS ve OGS Farkı Nedir?
OGS pilli bir cihazla ve ayrı şeritlerle çalışıyordu, beş sınıf üzerinden ücretlendiriyordu ve motosikleti 1. sınıf sayıyordu. HGS pilsiz etiketle çalışır, altı sınıfı vardır ve motosikleti 6. sınıfa koyar. İki sistemin farkını ve eski hesapların akıbetini resmî kaynaklarla anlattık.
Ramis KalkanUpdated: 9 dk okuma
OGS, Otomatik Geçiş Sistemi’nin kısaltmasıdır. Ücretli otoyol ve köprülerde geçiş ücretini durmadan tahsil eden ilk elektronik sistemdi ve aracın ön camına takılan pilli cihazla çalışıyordu.
Bugün yeni işlemler HGS üzerinden yürür. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı iki sistemi tek çatı altında birleştirdiğini duyurdu; 31 Mart 2022’de bankaların OGS hesapları HGS’ye aktarıldı.
Yine de “OGS kalktı” cümlesini tam doğru saymak zor. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün OGS bilgi sayfası hâlâ yayında ve sistemi geniş zamanla anlatıyor; e-Devlet’te OGS sorgulama hizmetleri de duruyor. Aşağıda iki sistemin gerçek farklarını kurumun kendi tanımlarıyla karşılaştırdık.
Önemli Noktalar
- OGS’de beş sınıf vardı, HGS’de altı sınıf var. Ayrım motosiklette: OGS motosikleti 1. sınıf sayıyordu, HGS 6. sınıf kabul eder.
- Cihaz farkı temel farktı. OGS etiketi kendi pili ile çalışıyor, okuma ve yazma yapıyordu; HGS etiketi pilsizdir.
- OGS ayrı şerit istiyordu. Ücret toplama istasyonlarında özel OGS giriş çıkış şeritleri vardı.
- Sesli uyarı OGS’ye özgüydü: bir bip normal geçiş, dört bip kredi yetersiz.
- 15 gün kuralı OGS’de de vardı ve ihlalde OGS ya da HGS alınması cezayı normal ücrete çeviriyordu.
OGS Nasıl Çalışıyordu?
Sistemin merkezinde ön camın iç yüzeyine takılan elektronik etiket vardı. Karayolları Genel Müdürlüğü bunu “sistemin en önemli unsuru” diye tanımlar ve sürücülerin fonksiyonel durumda ve geçiş için yeterli krediye sahip etiket bulundurmasını zorunlu tutar.
Teknik olarak fark buradaydı. OGS etiketi kendi üzerindeki pille çalışıyordu ve şeritten geçerken antenle veri alışverişi yapıyordu. Etiketler okuma ve yazma yeteneğine sahipti: giriş gişesinden geçilirken giriş bilgisini hafızasına yazıyor, çıkış gişesinden geçilirken bu bilgiyi okuyarak ücretlendirme yapıyordu.
HGS etiketinde pil yoktur. Gişedeki anten etiketi uyandırır, etiket kendi numarasını geri yollar, sistem hesabı bulup ücreti düşer. Hafızasında giriş bilgisi taşımaz; mesafe hesabı sistem tarafında yapılır.
Pilin olmaması pratik iki sonuç doğurdu: cihazın ömrü pil ömrüne bağlı kalmadı ve etiket küçülüp yapışkan çıkartmaya dönüştü. Ürün tiplerini HGS kart mı etiket mi rehberimizde karşılaştırdık.
Sınıf Farkı: Beş Sınıf ve Motosikletin Yeri
En somut fark ücretlendirme tablosunda. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün OGS sayfası köprü ve otoyollarda araçların 5 sınıf üzerinden ücretlendirildiğini yazar ve ekler: motosikletler 1. sınıf araç olarak OGS’ye abone olabilir.
HGS’de tablo altı sınıftır ve motosikletlerin kendi sınıfı vardır: 6. sınıf.
| OGS | HGS | |
|---|---|---|
| Sınıf sayısı | 5 | 6 |
| Motosiklet | 1. sınıf | 6. sınıf |
| 1. sınıf tanımı | Aks aralığı 3,20 metrenin altındaki araçlar | Aynı tanım |
| 2. sınıf | 3,20 metre ve üzeri iki akslı araçlar | Aynı tanım |
| 3. sınıf | Üç akslı araçlar | Aynı tanım |
| 4. sınıf | Dört ve beş akslı araçlar | Aynı tanım |
| 5. sınıf | Altı ve daha fazla akslı kamyon, treyler | Aynı tanım |
| 6. sınıf | Yok | Motosikletler |
Fark cüzdana da yansıyordu. OGS’de motosiklet otomobille aynı sınıfta, dolayısıyla aynı tarifeden ücretlendiriliyordu. HGS’de motosikletin ayrı satırı var ve tutar tesise göre 1. sınıfın dörtte biri ile yaklaşık yüzde yetmişine kadar değişir. Sınıfların tamamını HGS araç sınıfları rehberimizde bulabilirsiniz.
Motosiklet sürücüsünü doğrudan ilgilendiren tek fark burada ve eski bilgiyle gelen sürücüyü en çok yanıltan nokta da bu. Güncel tarifeleri, etiketin nereye yapıştırılacağını ve köprü erişimini motosiklette HGS rehberimizde topladık.
Şerit ve Gişe Farkı
OGS özel şerit gerektiriyordu. Kurumun sayfasında otoyol ve boğaz köprüleri ücret toplama istasyonlarının tamamında OGS giriş çıkış şeritleri bulunduğu yazılıdır; sürücü doğru şeridi bulmak zorundaydı.
HGS bu kısıtı gevşetti. Etiketin pilsiz ve hafif olması, plaka okumanın devreye girmesiyle birleşince sistem serbest akışa uygun hâle geldi. Bugün Kuzey Marmara gibi bazı güzergâhlarda bariyer ve gişe adası tamamen kalktı; üstteki portal bütün şeritleri okur.
Bariyerli gişelerde ise kural hâlâ aynı: bilgi panosunda HGS yazılı ve saçak trafik ışığı yeşil yanan gişelerden geçilir.
Sesli Uyarılar: OGS’nin Kaybolan Özelliği
OGS cihazı geçişte sesle geri bildirim veriyordu ve bu, HGS’de karşılığı olmayan bir özellikti. Karayolları Genel Müdürlüğü uyarıları şöyle tanımlar:
- Bir kez bip: işlemler normal gerçekleşti.
- Dört kez bip: banka OGS hesabındaki kredi yetersiz.
- İki üç geçişte ses vermemesi: etiket arızalı olabilir ya da hatalı kullanım vardır.
Kurum ayrıca uyarıyordu: cihaz ses vermiyorsa test yaptırılmalı, bu şekilde on kezden fazla geçiş kesinlikle yapılmamalıdır.
HGS’de bu geri bildirim yoktur. Bakiyenizin düşüp düşmediğini gişede anlayamazsınız; doğrulamayı sonradan hesap ekranından yaparsınız. Nereden bakacağınızı HGS sorgulama rehberimizde anlattık.
Kara Liste: İki Sistemde de Var, Tanımı Farklı
OGS’de kara liste bakiyeye bağlıydı. Kurumun tanımıyla, hesabında geçiş için yeterli kredisi bulunmayan hesapların listesiydi ve listeye giriş tarihinden sonraki geçişler normal ücretin 5 katı cezalı değerlendiriliyordu. Bakiye sorunu giderildiğinde hesap listeden çıkıyor, son 15 günlük geçişler cezasız tahsil ediliyordu.
Aynı sayfa ikinci sebep daha sayar: aracın sınıfına uygun olmayan cihazla yapılan geçişler de hesabı kara listeye sokabiliyordu.
HGS tarafında kara liste daha çok sınıf uyumsuzluğuna bağlanır. Karayolları Genel Müdürlüğü, araca uymayan sınıf etiketinin tekrar tekrar kullanılmasının kara listeye alınmayla sonuçlandığını yazar.
Atermik Cam: OGS’nin Marka Listesi
Metalik kaplı ön camlar iki sistemde de sorun çıkarır, ama OGS döneminde listeyi Karayolları Genel Müdürlüğü tutuyordu. Kurum “atermik cam” diye tanımladığı özel ısı yalıtımlı ön camların 1998 model yılı itibarıyla Renault’nun Twingo, Clio, Megane ailesi, Laguna ve Kangoo modellerinde, Mercedes, BMW, Peugeot 206, 307, 406, Opel Zafira ve Vectra ile Citroën’in klimalı modellerinde uygulanmaya başlandığını yazıyordu.
HGS’de aynı işi PTT’nin montaj kılavuzu görür ve marka bazında alternatif konum tarif eder. Güncel listeyi HGS kart mı etiket mi rehberimizde tabloya döktük.
İhlal ve 15 Gün Kuralı OGS’de de Vardı
Cezasız telafi süresi HGS ile gelmedi. OGS sayfasında da geçiş ihlali yapılan plakaya, geçişin yapıldığı günden itibaren 15 gün içinde OGS veya HGS alınması ve hesabın aktif duruma getirilmesi hâlinde geçiş ihlal cezasının normal geçiş ücretine çevrileceği yazılıdır.
Aynı süre, mevcut aktif hesabın ihlal yapan plakaya devredilmesi için de geçerliydi. Kurum, hesabın 15 gün içinde aktif olup olmadığının 0850 460 60 60 numaralı çağrı merkezinden kontrol edilebileceğini belirtiyordu.
Bugün aynı takvim HGS’de işler. Kademeleri ve örnek tutarları HGS olmadan geçiş yazımızda topladık.
Eski OGS Hesabım ve Kayıtlarım Ne Oldu?
Hesaplar aktarıldı. Bankaların OGS hesapları 31 Mart 2022’de HGS’ye dönüştürüldü. Ürününüzü o dönemde bankadan almışsanız muhatabınız hâlâ o bankadır.
Eski kayıtlar sorgulanabiliyor. e-Devlet’te OGS geçiş bilgileri ve OGS ihlal bilgileri sorgulama hizmetleri yayında durur. Bunlar geçmişe bakan ekranlardır; yeni işlem yapmazlar.
Çağrı merkezi aynı numara. Karayolları Genel Müdürlüğü 0850 460 60 60’ı hem HGS hem OGS hattı olarak yayımlar. Hangi sorunun hangi kapıya gittiğini HGS müşteri hizmetleri dizinimizde topladık.
Aramalarda hâlâ karşınıza çıkan “OGS sorgulama” ya da “OGS ihlal” ifadeleri tarihsel kalıntıdır. Yeni ürün alacaksanız yol HGS’den geçer; kanalları HGS nasıl alınır rehberimizde anlattık.
Yabancı plakalı aracınız varsa OGS dönemi yabancı plakalı sürücüyü doğrudan ilgilendirmez; bugün geçerli tek sistem HGS’dir. Türkiye’ye kendi aracınızla geliyorsanız HGS’yi yabancı plaka için HGS sayfamızdan Vignetim uygulamasıyla alabilirsiniz; Türk kimlik numarası, Türk banka hesabı ya da e-Devlet erişimi gerekmez.
Özetle
OGS ile HGS aynı işi yapıyordu, ama farklı teknolojiyle. OGS pilli, okuma ve yazma yapabilen bir cihaz kullanıyor, ayrı şerit gerektiriyor ve sürücüye sesle geri bildirim veriyordu. HGS pilsiz etiketle ve plaka okumayla çalışır, bu yüzden serbest akış hatlarına uygundur.
En net ayrım sınıf tablosunda. OGS beş sınıf tanımlıyor ve motosikleti 1. sınıf sayıyordu; HGS altı sınıf tanımlar ve motosikleti 6. sınıfa koyar. Motosikletli sürücü için bu, doğrudan tarifeye yansıyan bir değişiklikti.
Bugün yeni işlemlerin tamamı HGS üzerinden yürür. Sistemin bütününü HGS nedir rehberimiz anlatır.
Sık Sorulan Sorular
OGS nedir?
Otomatik Geçiş Sistemi’nin kısaltmasıdır. Ücretli otoyol ve köprülerde geçiş ücretini durmadan tahsil eden elektronik sistemdi. Aracın ön camına takılan, kendi pili ile çalışan elektronik etiketle ve ayrı geçiş şeritleriyle işliyordu.
OGS kaldırıldı mı?
Yeni işlemler bakımından evet. Bakanlığın duyurusuna göre bankaların OGS hesapları 31 Mart 2022’de HGS’ye aktarıldı. Buna karşılık Karayolları Genel Müdürlüğü’nün OGS bilgi sayfası ve e-Devlet’teki OGS sorgulama hizmetleri hâlâ yayında; bunlar geçmiş kayıtlara bakan ekranlardır.
OGS ile HGS arasındaki fark nedir?
Üç temel fark var. OGS etiketi pille çalışıyor ve giriş bilgisini hafızasına yazıyordu, HGS etiketi pilsizdir. OGS ayrı şerit gerektiriyordu, HGS serbest akışa uygundur. OGS beş sınıf üzerinden ücretlendiriyor ve motosikleti 1. sınıf sayıyordu, HGS altı sınıf tanımlar ve motosikleti 6. sınıfa koyar.
OGS’de motosiklet kaçıncı sınıftı?
- sınıf. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün OGS sayfası motosikletlerin 1. sınıf araç olarak OGS’ye abone olabildiğini yazar. HGS’de motosikletlerin ayrı bir sınıfı vardır: 6. sınıf.
Eski OGS hesabımdaki para ne oldu?
Bankaların OGS hesapları HGS’ye dönüştürüldü. Hesabınızın durumu için ürünü aldığınız bankaya başvurmanız gerekir.
OGS sorgulama nasıl yapılır?
e-Devlet’te OGS geçiş bilgileri ve OGS ihlal bilgileri sorgulama hizmetleri bulunur. Güncel bakiye ve geçiş takibi ise HGS kanallarından yapılır.
OGS cihazının sesleri ne anlama geliyordu?
Bir kez bip işlemin normal gerçekleştiğini, dört kez bip banka hesabındaki kredinin yetersiz olduğunu, iki üç geçişte ses vermemesi ise cihazın arızalı ya da hatalı kullanılıyor olabileceğini gösteriyordu. HGS’de böyle bir sesli geri bildirim yoktur.
OGS kara listesi neydi?
Hesabında geçiş için yeterli kredisi bulunmayan hesapların listesiydi. Listeye girdikten sonraki geçişler normal ücretin beş katı cezalı değerlendiriliyordu. Bakiye sorunu giderildiğinde hesap listeden çıkıyor ve son 15 günlük geçişler cezasız tahsil ediliyordu.
OGS döneminde de 15 gün kuralı var mıydı?
Vardı. İhlalli geçişten sonra 15 gün içinde OGS ya da HGS alınması veya mevcut bir hesabın o plakaya devredilmesi hâlinde ceza normal geçiş ücretine çevriliyordu.
Bugün OGS alabilir miyim?
Alamazsınız. Yeni ürün satışı HGS üzerinden yapılır; kanallar PTT işyerleri, anlaşmalı satış istasyonları, PTT kurumsal acenteleri ve anlaşmalı bankalardır.
Kaynaklar
Ramis Kalkan
Ramis Kalkan, Vignetim’de büyüme süreçlerini yönetiyor. Dijital vinyetlerden eSIM'lere kadar, Avrupa'daki karayolu seyahatlerini daha sorunsuz hale getiren her şey hakkında yazıyor. Ankara'da yaşıyor ve genellikle bir sonraki rotasını planlamanın tam ortasında oluyor.
