HGS Cezasına İtiraz: Dilekçe, Merci ve Süreler

HGS cezasına itirazda iki ayrı yol vardır ve karıştırılmaları en sık yapılan hatadır. İdareye düzeltme başvurusu, kayıttaki maddi hatayı düzelttirmek içindir ve süre sınırı taşımaz. Sulh ceza hâkimliğine başvuru ise kesinleşmemiş idari para cezasına karşı açılan hukuki yoldur ve tebliğden itibaren 15 gün içinde yapılır.

Baştan bilinmesi gereken şey daha var: ödeme yapmak itiraz hakkınızı düşürmez. Kabahatler Kanunu bunu 2022’de eklenen cümleyle açıkça yazar.

Önemli Noktalar

• Ödemek hak kaybı değildir. Kabahatler Kanunu md. 17/6: “Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.”
• Hukuki yolda süre 15 gündür ve tebliğ ya da tefhim tarihinden işler (Kabahatler Kanunu md. 27/1).
• Merci sulh ceza hâkimliğidir. Kanun metni “sulh ceza mahkemesi” der; 5320 sayılı Kanun Ek md. 1 bu atfı sulh ceza hâkimine yöneltir.
• Dilekçe iki nüsha verilir ve delilleri açık şekilde gösterir (md. 27/3 ve 27/4).
• İdari düzeltme ayrı bir yoldur. Maddi hata için başvuru kanalı hgs@ptt.gov.tr ve 0850 460 60 60.

Hangi Yol Sizin Durumunuza Uyuyor?

İtiraza girmeden önce elinizdeki kaydın ne olduğunu ayırt edin.

Durumunuz	Yol	Süre
Geçiş bana ait değil, plaka yanlış okunmuş	İdareye düzeltme başvurusu	Süre sınırı yok, erken davranın
Aracım o tarihte orada değildi	İdareye düzeltme başvurusu	Aynı
Yanlış sınıftan ücretlendirildim	İdareye düzeltme başvurusu	Aynı
Aynı geçiş iki kez tahsil edilmiş	İdareye düzeltme başvurusu	Aynı
İdari para cezası tebliğ edildi, haksız buluyorum	Sulh ceza hâkimliğine başvuru	Tebliğden 15 gün
Ceza kesinleşti, ödedim ama haksızdı	Ödeme itiraz hakkını düşürmez; süre geçmediyse hukuki yol açık	Aynı 15 gün

Kaydınızı henüz görmediyseniz önce sorgulayın; hangi kurumun kaydı olduğunu ve tutarı bilmeden itiraz dilekçesi yazılmaz. Adımları HGS sorgulama rehberimizde anlattık.

Ödeme Yapmak İtiraz Hakkınızı Düşürmez

Sürücülerin en çok tereddüt ettiği nokta burası: “ödersem kabul etmiş sayılır mıyım?”

Sayılmazsınız. Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinin altıncı fıkrasına 1 Temmuz 2022’de eklenen cümle şudur: “Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.”

Aynı fıkra iki şeyi daha düzenler. Kanunlarında ödeme süresi belirtilmemiş idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir ve ödeme süresi içinde ödenirse cezadan %25 oranında indirim yapılır.

Pratik sonuç hesaplanabilir. Süresi içinde ödeyip indirimden yararlanır, aynı zamanda hâkimliğe başvurabilirsiniz. İtirazınız kabul edilirse ödediğiniz tutarın iadesi gündeme gelir; reddedilirse zaten indirimli ödemiş olursunuz.

⚠ Bir sınır var: Karayolları Genel Müdürlüğü, %25 peşin ödeme indiriminin Yap-İşlet-Devret projelerinde uygulanmadığını duyuruyor. Osmangazi, Avrasya, Yavuz Sultan Selim ve Kuzey Çevre, Avrupa, Anadolu, Kuzey Ege, Ankara-Niğde ve Malkara-Çanakkale bu istisna listesindedir.

İdareye Düzeltme Başvurusu: Maddi Hata Yolu

Kayıtta somut bir yanlış varsa önce idareye başvurursunuz. Yol mahkeme değildir, süre sınırı da taşımaz; ama kayıt kesinleşip icraya döndüğünde işiniz zorlaşır, dolayısıyla beklemeyin.

Başvuru kanalı: hgs@ptt.gov.tr adresi ve 0850 460 60 60 numaralı HGS çağrı merkezi. Numaraların tamamını HGS müşteri hizmetleri dizinimizde topladık. PTT’nin müşteri portalı ayrıca 444 1 788 ve ALO 123 numaralarını da sayar.

Merci konusunda iki resmî ifade çelişiyor. PTT’nin kurumsal sayfası düzeltme, inceleme ve itiraz işlemlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığını yazar. Aynı kurumun müşteri portalı ise aynı cümleyi bir bölümde PTT Genel Müdürlüğü, başka bir bölümde Karayolları Genel Müdürlüğü ile kurar. Yani çelişki iki kurum arasında değil, aynı sayfanın kendi içindedir.

Sizin açınızdan sorun doğurmaz, çünkü başvuru kanalı üç ifadede de aynıdır. Yine de dilekçenizi kime hitaben yazacağınızı çağrı merkezine sorup teyit etmek, evrakın doğru birime düşmesini hızlandırır.

Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru: Hukuki Yol

İdari para cezası tebliğ edildiyse ve siz cezayı haksız buluyorsanız yol Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinden geçer.

Süre 15 gündür. Madde 27/1, idari yaptırım kararına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvurulabileceğini, bu süre içinde başvuru yapılmazsa kararın kesinleşeceğini yazar.

Merci sulh ceza hâkimliğidir. Kanun metni “sulh ceza mahkemesi” ifadesini taşır, ama 5320 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesi (18 Haziran 2014, 6545 sayılı Kanun md. 83) kanunlardaki bu atıfları idari yaptırım kararlarına karşı yapılan başvurular bakımından sulh ceza hâkimine yöneltir. Dilekçenizi “Sulh Ceza Hâkimliği’ne” hitabıyla yazarsınız.

Dilekçe iki nüsha verilir. Madde 27/3, başvurunun bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilecek dilekçeyle yapıldığını ve dilekçenin iki nüsha verildiğini düzenler.

Mücbir sebep istisnası vardır. Süreyi mücbir sebeple kaçırdıysanız, madde 27/2 gereği sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurabilirsiniz. Başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, ama hâkimlik yerine getirmeyi durdurabilir.

Dilekçede Ne Yazmalı?

Kanun dilekçenin içeriğini de belirler. Madde 27/4’e göre dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir; süreyi kaçırdıysanız mücbir sebep dayanaklarıyla birlikte yazılır.

Pratikte şu başlıklar yeterlidir:

1. Hitap: İlgili Sulh Ceza Hâkimliği.
2. Başvurucu bilgileri: ad soyad, T.C. kimlik numarası, adres, telefon.
3. Karara ilişkin bilgiler: idari yaptırım kararının tarihi ve numarası, plaka, geçiş tarihi ve tesis adı, tutar.
4. Tebliğ tarihi: sürenin hesabı buradan yürür, mutlaka yazın.
5. İtiraz gerekçesi: tek cümlede somut iddia. “Aracım o tarihte Türkiye’de değildi”, “plaka yanlış okunmuştur”, “aynı geçiş iki kez tahsil edilmiştir”, “araç o tarihte satılmıştı” gibi.
6. Deliller: ruhsat, noter satış sözleşmesi, geçiş dökümü, ödeme dekontu, pasaport giriş çıkış kaydı, servis kaydı.
7. Talep: idari yaptırım kararının kaldırılması.
8. Tarih ve imza.

Dilekçeyi iki nüsha hazırlayın ve birine havale aldırıp saklayın.

⚠ Delil olmadan yazılan itiraz çoğunlukla sonuç vermez. “Ben geçmedim” beyanı tek başına delil sayılmaz; iddianızı belgeyle destekleyin.

Kopyalanabilir Dilekçe Şablonu

Aşağıdaki metni kendi bilgilerinizle doldurup iki nüsha çıktı alın. Köşeli parantezli alanların tamamını doldurmadan vermeyin.

[İL ADI] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİ'NE

BAŞVURUCU     : [Ad Soyad]
T.C. KİMLİK NO :  [11 haneli numara]
ADRES                : [Açık adres]
TELEFON           :  [Telefon]

KONU                 : [Tarih] tarihli ve [Karar No] sayılı idari yaptırım kararının kaldırılması talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ : [Kararın tarafıma tebliğ edildiği tarih]

AÇIKLAMALAR   :
1. [Plaka] plakalı araç adıma kayıtlıdır.
2. [Geçiş tarihi] tarihinde [tesis adı] geçişi nedeniyle adıma idari para cezası düzenlenmiştir.
3. Söz konusu geçiş tarafıma ait değildir. Şöyle ki:
   [Somut gerekçenizi tek paragrafta yazın. Örnek: araç anılan tarihte satılmıştı / araç o tarihte yurt dışındaydı / plaka yanlış okunmuştur / aynı geçiş iki kez tahsil edilmiştir.]
4. İddiamı destekleyen belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER : 5326 sayılı Kabahatler Kanunu md. 27 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER      : [Noter satış sözleşmesi / ruhsat fotokopisi / geçiş dökümü / pasaport giriş çıkış kaydı / ödeme dekontu / servis kaydı ve sair deliller]

SONUÇ VE TALEP : Yukarıda açıkladığım nedenlerle [Karar No] sayılı idari yaptırım kararının KALDIRILMASINA karar verilmesini saygıyla talep ederim.

                                                                                                                                                [Tarih]
                                                                                                                                              [Ad Soyad]
                                                                                                                                                 [İmza]

EKLER:
1- [Belge adı]
2- [Belge adı]

Şablon genel bir iskelettir; dosyanızın özelliğine göre avukatınızla birlikte düzenlemeniz her zaman daha güvenlidir.

İtirazdan Sonra Ne Olur?

Başvuruyu verdikten sonra süreç sizin elinizden çıkar, ama takip etmeniz gereken iki nokta kalır.

İdareye yaptığınız düzeltme başvurusunda cevap yazılı gelir. Başvuru kayıt numaranızı aldıysanız aynı numarayla takip edersiniz; cevap gecikirse çağrı merkezinden durumu sorarsınız.

Hâkimliğe yaptığınız başvuruda dosya numaranız oluşur ve karar tebliğ edilir. Kabahatler Kanunu md. 27/5 uyarınca idari yaptırım kararı mahkeme tarafından verilmişse karara karşı ancak itiraz yoluna gidilir.

Bu arada borç işlemeye devam eder. İtirazınız sonuçlanana kadar 6001 sayılı Kanun’daki kademeler durmaz; 16 ile 45. gün arasında ücretin bir katı, 45. günden sonra dört katı eklenir. Ödeme yapmanın başvuru hakkınızı etkilemediğini hatırlayın: süreyi kaçırmamak için ödeyip itirazı ayrıca yürütmek çoğu durumda daha az maliyetlidir.

Sık Karşılaşılan İtiraz Nedenleri

Plaka okuma hatası. Kameranın harf ya da rakamı yanlış okuması en yaygın nedendir. Geçiş dökümündeki istasyon ve saat bilgisi, o tarihte başka yerde olduğunuzu gösteren kayıtlarla karşılaştırılır.

Araç satılmış ama devir sonrası kayıt size düşmüş. Noter satış sözleşmesinin tarihi ile geçiş tarihini yan yana koymak çoğu zaman yeterli olur. Devir sırasında yapılması gerekenleri HGS iptali rehberimizde anlattık.

Yanlış sınıftan ücretlendirme. Hesabınız aracınızın aks sayısına uymayan bir sınıfla kayıtlıysa her geçişte fark ödersiniz. Sınıfın nasıl belirlendiğini ve düzeltmenin nereden istendiğini HGS araç sınıfları rehberimizde bulabilirsiniz.

Çifte tahsilat. Aynı geçişin iki kez düşmesi çoğunlukla kulvarda geri manevra ya da iki kulvarda birden okunma sonucudur. Geçiş dökümünüzdeki iki satırın saat farkı delilinizdir.

Bakiye vardı ama tahsilat yapılamadı. Otomatik tahsilat üç şarta bağlıdır: hesapta bakiye sorunu olmaması, etiketin plakanıza kayıtlı olması ve ön cama usulüne uygun yapıştırılmış tek etiket bulunması. Şart sağlanmadıysa sorumluluk sizde kalır, bu yüzden bu gerekçe tek başına itirazı kazandırmaz.

Millî Park Cezasına İtiraz

Girişinde ücret alınan millî park geçişleri de HGS hesabından düşer ve ihlali PTT’nin müşteri portalındaki millî parklar bölümünden sorgulanır. İtiraz kanalı aynı kalır: hgs@ptt.gov.tr ve HGS çağrı merkezi.

Millî parkta süreler ve ceza mantığı otoyoldan farklı işler; ayrıntısını millî parklarda HGS rehberimizde anlattık. Millî park kaydında sıkça karşılaşılan durum, park girişinden geçmeyip yalnız yakınından geçmiş olmaktır. Burada da delil aynı mantıkla toplanır: tarih, saat ve konumu gösteren kayıtlar.

İtiraz Ederken Yapılmaması Gerekenler

• Süreyi beklemeyin. Hukuki yolda 15 gün kısa penceredir ve kaçırıldığında karar kesinleşir.
• Sözlü başvuruyla yetinmeyin. Çağrı merkezi görüşmesi kayıt numarası almadan delil olmaz.
• Ödemeyi itiraf sanmayın. Kanun ödemenin başvuru hakkını etkilemediğini açıkça yazar.
• Link gelen SMS’e tıklamayın. Karayolları Genel Müdürlüğü, avukat adı kullanarak icra tehdidiyle ödeme linki paylaşan dolandırıcılık mesajlarına karşı uyarıyor.
• Dilekçeyi tek nüsha vermeyin. Kanun iki nüsha şartı koyar.

Yabancı plakalı aracınız varsa Yabancı plakada süreç ayrı işler: tebligat kuralı, gümrük çıkışındaki sonuçları ve ödemenin Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden yürümesi bu yazının kapsamı dışındadır. Hepsini yabancı plaka HGS cezası ve itiraz yazımızda topladık. Cezanın hiç doğmaması için en sağlam yol hesabı baştan açmaktır; yabancı plakalı araçlar için HGS’yi yabancı plaka için HGS sayfamızdan Vignetim uygulamasıyla alabilirsiniz.

Özetle

HGS itirazında önce yolu seçersiniz. Kayıtta maddi hata varsa idareye düzeltme başvurusu yaparsınız ve bunun süre sınırı yoktur. İdari para cezası tebliğ edildiyse sulh ceza hâkimliğine başvurursunuz ve süre tebliğden itibaren 15 gündür.

İki kanuni ayrıntı elinizi güçlendirir. Ödeme yapmak kanun yoluna başvurma hakkınızı etkilemez, dolayısıyla %25 indirimden yararlanıp itirazınızı ayrıca yürütebilirsiniz. Dilekçe iki nüsha verilir ve delilleri açıkça göstermek zorundadır; belgesiz beyan sonuç vermez.

Kaydınızı görmediyseniz HGS sorgulama rehberimizden, ödeme yolunu arıyorsanız HGS borç ödeme rehberimizden devam edin. Cezanın nasıl doğduğunu ve 15 günlük telafi süresini HGS olmadan geçiş yazımız, sistemin bütününü HGS nedir rehberimiz anlatır.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, md. 17 ve md. 27 (mevzuat.gov.tr)
• 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, Ek md. 1 (mevzuat.gov.tr)
• 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun, md. 30 (mevzuat.gov.tr)
• Karayolları Genel Müdürlüğü – İhlalli Geçiş Sorgulama ve Ödeme
• PTT – HGS Ödeme Sistemleri
• PTT HGS Müşteri Hizmetleri portalı