Vignet, tol of ENC: zo verschillen de heffingen op Europese wegen

Een vignet geeft u voor een vaste periode toegang tot een wegennet. Binnen die periode rijdt u er zo vaak over als u wilt, ongeacht de afstand. De meeste vignetlanden werken inmiddels volledig online: het vignet is een registratie op uw kenteken, en camera’s controleren dat kenteken wanneer u langsrijdt. Wat die overstap voor u betekent, leest u in onze gids over het digitale vignet en de sticker.

Op welke wegen het vignet geldt, verschilt per land: in Tsjechië alleen op snelwegen, in Roemenië en Bulgarije ook op de nationale wegen tussen steden. Een 1-dagvignet verloopt vaak al om middernacht, niet pas na 24 uur. Ook de voertuigklasse doet ertoe: wie in Slovenië een vignet van klasse 2A koopt voor een voertuig dat in klasse 2B valt (de meeste bestelbussen en campers), rijdt volgens de regels van DARS zonder vignet en krijgt een vaste boete van € 300.

Juist vanwege de boetes loont het om dit op tijd te regelen. In Zwitserland krijgt u een boete van CHF 200, plus het vignet dat u alsnog moet kopen (ch.ch). In Oostenrijk betaalt u ter plekke een Ersatzmaut (vervangende tolbetaling) van € 200 voor een auto en € 100 voor een motor; betaalt u die niet, dan volgt een administratieve boete van € 300 tot € 3.000 (ASFINAG). Op onze pagina over de boete voor rijden zonder vignet ziet u de landen naast elkaar.

Vignetim verkoopt het e-vignet voor Bulgarije, Tsjechië, Moldavië, Roemenië, Slowakije, Slovenië en Zwitserland via een Nederlandstalige site: geregistreerd op uw kenteken en met de startdatum die u zelf kiest. Begin bij het vignet voor Tsjechië of de Roemeense *rovinieta*, of bekijk alle landen op onze pagina vignetten en tol.

Tol betaalt u voor de afstand die u rijdt, of voor één enkele doorgang. In een klassiek gesloten systeem trekt u bij het tolplein aan de oprit een ticket en rekent u bij de afrit af, op basis van afstand en voertuigklasse. Zo werken de meeste snelwegen in Frankrijk, Italië, Kroatië en Servië. Griekenland gebruikt een open systeem: bij elk tolplein op de hoofdrijbaan betaalt u een vast bedrag voor het traject dat erbij hoort, zodat de rekening per tolplein oploopt.

Bij tolpleinen krijgt u zelden een boete, want de slagboom dwingt de betaling af. De valkuilen zitten elders:

• Verloren tickets. Raakt u in Kroatië het ticket van de oprit kwijt, of is het ouder dan 24 uur, dan betaalt u het dubbele tarief voor de langste route (HAC).
• Tol op bruggen en tunnels. Sommige landen met gratis snelwegen heffen toch tol op een enkele brug of tunnel. In Denemarken betalen auto’s alleen op de Storebælt- en Sontbrug, en Zweden kent een congestieheffing in Stockholm en Göteborg, plus tol op een paar bruggen.

Vignetim verkoopt geen snelwegtol voor Frankrijk, Italië, Kroatië, Servië of Griekenland; die betaalt u onderweg.

ENC is de Kroatische naam voor elektronische tolheffing: elektronička naplata cestarine. De ENC-tag is een transponder achter de voorruit waarmee u op een aparte rijstrook betaalt zonder te stoppen. Elders heet zo’n transponder de Liber-t-badge (Frankrijk), Telepass (Italië), de ENP-tag (Servië) en de AutoPASS-tag (Noorwegen). Waar zo’n badge werkt, hangt af van de uitgever, en geen enkele badge vervangt een vignet. Soms werkt een badge zelfs niet in het hele land: op de Kroatische A2 richting Slovenië is ENC helemaal niet beschikbaar, dus daar betaalt u bij de slagboom, welk kastje er ook achter de voorruit zit.

Free-flow-tol gaat nog een stap verder: geen tolhokje en geen slagboom, alleen camera’s die uw kenteken lezen. U betaalt online, vóór de passage of binnen een termijn erna. Niemand houdt u tegen, en juist daardoor laten buitenlandse automobilisten de betaaltermijn vaak verlopen:

• Ierland, M50 rond Dublin. Betaal vóór uw rit of uiterlijk de volgende dag om 20:00 uur (eFlow en TII). Bent u te laat, dan komt er in drie automatische stappen een toeslag bij: eerst € 4, daarna nog eens € 51 en ten slotte nog eens € 128. Zie onze pagina over de M50-tol in Ierland.
• Nederland, A24 Blankenburgverbinding. Betaal tot 7 dagen vooraf of binnen 72 uur achteraf (e-tol). Wie te laat betaalt, krijgt € 9 aanmaningskosten. Meer daarover op onze pagina over de A24-tol in Nederland.
• IJsland, Vaðlaheiði-tunnel. Voor een enkele rit loopt de betaaltermijn van 24 uur vóór tot 24 uur na de passage (veggjald.is). Lees verder op onze pagina over de tunneltol op IJsland.
• Frankrijk, enkele snelwegen. De A79, en de A13 en A14 tussen Parijs en Normandië, hebben geen slagbomen. Betaal binnen 72 uur online of bij een aangesloten verkooppunt, anders volgt een toeslag (Sanef, VINCI Autoroutes). Vignetim verkoopt geen Franse tol.
• Noorwegen. Alle tolstations werken zonder slagboom en zonder contant geld. Doet u niets, dan krijgt u de factuur thuisgestuurd, en bij een buitenlands kenteken komen daar kosten voor het opvragen van de kentekengegevens bij, tenzij u zich registreert bij Epass24 (autopass.no).

Turkije zit tussen beide modellen in. Op de snelwegen, bruggen en in de tunnels staan tolpleinen, maar u betaalt via HGS, een elektronische tolrekening die aan het voertuig is gekoppeld. Rijdt u zonder HGS of zonder saldo door, dan registreert het systeem de passage in plaats van u tegen te houden. Vanaf de passage heeft u dan 15 dagen om HGS met voldoende saldo te regelen; daarna volgen boetes van een veelvoud van het tolbedrag. Hoe het Turkse tolsysteem werkt, leest u in onze gids over tol in Turkije.

Ook Kroatië gaat zich bij deze groep aansluiten. Op grond van de Kroatische tolwet stapt het snelwegennet op 1 maart 2027 over op free-flow, onder de naam CROLIBERTAS. Anders dan in Ierland of Nederland draait het systeem daar om aanmelden vóór de rit, niet om achteraf betalen.

Waar u vooraf kunt betalen, verkoopt Vignetim de free-flow-tol: de M50 in Ierland, de A24 in Nederland en de tunneltol op IJsland. Daarnaast regelt u bij ons HGS voor voertuigen met een buitenlands kenteken in Turkije, op de website of in de app van Vignetim en gekoppeld aan uw kenteken, zonder PTT-kantoor, Turkse bankrekening of e-Devlet-login. Alles daarover leest u op onze pagina over HGS voor buitenlandse voertuigen.

Het Eurovignet is de meest gezochte term rond dit onderwerp, en tegelijk de enige heffing die u met de auto nooit nodig hebt. Het is een tijdgebonden weggebruiksheffing voor vrachtwagens van 12 ton en zwaarder. Vervoerders boeken het online voor een periode van één dag tot één jaar, en het kenteken komt in een gedeelde database die bij controles langs de weg wordt geraadpleegd. Voor auto’s, bestelbussen, motoren en caravans geldt het niet.

Bovendien doen er steeds minder landen mee:

Wat dit betekent voor uw auto: in Luxemburg en Zweden kunt u voor de auto geen Eurovignet kopen, en een autovignet voor heel Europa bestaat evenmin. Vignetim verkoopt het Eurovignet niet; vervoerders boeken het via het officiële portaal.

De meeste landen halen zwaardere voertuigen uit het vignetsysteem en laten ze tol per afstand betalen, waarbij een boordunit (OBU) of tolportalen de afstand registreren. De grens ligt meestal bij 3,5 ton:

Vignetim verkoopt geen van deze kilometerheffingen. Het enige product voor zware voertuigen dat we wel aanbieden, rekent per periode af: de Estische weggebruiksheffing voor goederenvoertuigen boven 3,5 ton, de *teetasu* voor Estland. Auto’s betalen in Estland niets.

Campers zijn een grijs gebied. In Bulgarije en Slowakije blijft een camper met een M1-registratie onder het autovignet vallen, ongeacht het gewicht. De Duitse LKW-Maut geldt alleen voor goederenvervoer, dus een particuliere camper boven 3,5 ton betaalt die niet. Zwitserland brengt zware campers juist onder in de zwaarverkeersheffing. Kijk daarom vóór de aankoop op de landenpagina wat voor uw voertuig geldt.

Stickers voor milieuzones lijken op vignetten, maar met zo’n sticker betaalt u niet voor het gebruik van de weg. Ze tonen uw emissieklasse aan, zodat u een milieuzone in de stad mag inrijden.

• Frankrijk, Crit’Air. Verplicht in de Franse milieuzones (ZFE) en geldig zolang het voertuig meegaat. Het officiële tarief is € 3,11 plus verzendkosten (Légifrance); u bestelt de sticker via certificat-air.gouv.fr. Die site noemt het product “vignette Crit’Air”, en daarom denken veel automobilisten dat Frankrijk een vignetland is. Dat klopt niet: op de Franse snelwegen betaalt u tol per afstand.
• Duitsland, Umweltplakette (milieusticker). De groene sticker die in de meeste Duitse milieuzones verplicht is (Umweltbundesamt). Duitsland heeft geen autovignet en geen algemene tol voor auto’s; alleen twee particuliere tunnels, in Rostock en Lübeck, vragen tol van auto’s.

Vignetim verkoopt geen van beide stickers. Bestel ze via de officiële kanalen en pas op voor tussenhandelaren die een veelvoud van het officiële tarief vragen.