TIR ve Kamyonla Uluslararası Taşımada Yeşil Kart, Kasko ve CMR
TIR veya kamyonla uluslararası taşıma yapıyorsanız üç ayrı teminat var: yeşil kart karşı tarafın zararını, kasko kendi aracınızı, CMR ise taşıdığınız yükü kapsar. Hangisinin neyi karşıladığını netleştirdik.
Ramis KalkanUpdated: 6 dk okuma
Ticari araçla (kamyon, çekici ya da tanker) yurt dışına çıkacaksanız, birbirine karıştırılan üç ayrı teminatı baştan ayırmanız gerekir: yeşil kart karşı tarafa verdiğiniz zararı, kasko kendi aracınızın hasarını, CMR sigortası ise taşıdığınız yükü karşılar. Üçü farklı riski kapsar ve biri diğerinin yerine geçmez.
Yeşil kart bu araçlar için de zorunludur; kamyon, çekici ve tanker, yeşil kart tarifesinde kendi araç gruplarında yer alır. Ama yeşil kart tek başına ticari taşımayı güvenceye almaz. Aşağıda üç teminatın sınırlarını, neyi kapsayıp neyi kapsamadığını ve filo ölçeğinde bunun nasıl yönetildiğini anlatıyoruz.
Önemli Noktalar
- Yeşil kart ticari araçlar için de zorunludur; kamyon, çekici ve tanker tarifede kendi gruplarında yer alır.
- Yeşil kart yalnızca Türk plakalı araçlar için düzenlenir; yabancı plakalı bir araca Türkiye’den yeşil kart kesilmez.
- Yeşil kart karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar; kendi çekici ve dorsenizin hasarını değil (o kasko işidir).
- Taşıdığınız yükün zararı yeşil kartın değil, CMR sigortasının konusudur; ikisi ayrı poliçelerdir.
- Filo ölçeğinde birden çok aracın yeşil kart ve geçiş ücreti yönetimi tek noktadan yürütülebilir.
Yeşil Kart Ticari Araçları Kapsar mı?
Evet. Yeşil kart yalnızca binek araçlar için değil, ticari araçlar için de düzenlenir. Motorlu Taşıt Bürosu tarifesinde kamyon, tanker ve çekici ayrı araç grupları olarak tanımlanır ve her biri için kesilen poliçe, üye ülkelerde zorunlu trafik teminatı olarak tanınır. Yeşil kartın genel mantığına dair temel bilgi için yeşil kart sigortası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Önemli bir sınır var: yeşil kart yalnızca Türk plakalı araçlar için düzenlenir. Yabancı plakalı çekiciye Türkiye’deki bir şirket yeşil kart kesemez; o araç, kendi tescil ülkesinin sistemine tabidir.
Yeşil Kart Neyi Kapsamaz?
Yeşil kartın kapsamı, kaza sırasında karşı tarafa verdiğiniz zararla sınırlıdır. Ticari taşımada bunun dışında kalan iki büyük risk var:
- Kendi aracınızın hasarı. Çekicinizin veya dorsenizin kazada gördüğü zarar yeşil kartla değil, yurtdışı teminatlı kaskoyla karşılanır. Kasko ile yeşil kartın farkını kasko ve yeşil kart karşılaştırmamızda ayrıntısıyla ele aldık.
- Taşıdığınız yük. Dorsedeki eşyanın zarar görmesi ya da kaybı yeşil kartın konusu değildir; CMR sigortasının kapsamına girer.
Üç teminatı ayrı tutmak, hasar anında hangi poliçeye başvuracağınızı bilmek demektir.
CMR Sigortası Nedir, Yeşil Kartla Farkı Ne?
CMR, karayoluyla uluslararası eşya taşımacılığını düzenleyen milletlerarası bir konvansiyondur (Cenevre, 1956; Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu bünyesinde). Türkiye bu konvansiyona taraftır. CMR sigortası ise, taşıyıcının bu konvansiyondan doğan sorumluluğunu, yani taşıdığı yüke karşı sorumluluğunu güvenceye alır.
Fark net: yeşil kart trafikte karşı tarafa verdiğiniz zararı, CMR ise emanetinizdeki yükün zararını karşılar. Uluslararası sefere çıkan nakliyeci için ikisi de gereklidir ve birbirinin yerine geçmez. Yeşil kart yükü, CMR de trafik sorumluluğunu kapsamaz.
Üç Teminatı Karıştırmayın
Aşağıdaki tablo üç poliçenin sınırlarını tek bakışta özetler:
| Teminat | Neyi karşılar? |
|---|---|
| Yeşil kart | Kazada karşı tarafa verdiğiniz zarar (zorunlu trafik teminatının yurt dışı uzantısı) |
| Kasko | Kendi çekici ve dorsenizin hasarı (yurtdışı teminatı ekliyse) |
| CMR | Taşıdığınız yüke karşı taşıyıcı sorumluluğu |
Aynı seferde üçü de devrede olabilir. Kaza karşı tarafa zarar verdiyse yeşil kart, sizin aracınız hasar gördüyse kasko, yük zarar gördüyse CMR sorumluluğu işler.
Filo İçin Toplu Yönetim
Tek bir çekici yerine filo işletiyorsanız, her araç için yeşil kart, geçiş ücreti ve vinyet takibini tek tek yürütmek zahmetlidir. Bu süreçleri araç bazında değil, filo ölçeğinde tek noktadan yönetmek hem zaman hem hata payı açısından avantajlıdır. Çok araçlı vinyet, geçiş ücreti ve yeşil kart yönetimi için filo çözümlerimize göz atabilirsiniz.
Özetle
Ticari araçla yurt dışına çıkışta üç ayrı teminatı ayırmak gerekir: yeşil kart karşı tarafa verdiğiniz zararı, kasko kendi aracınızın hasarını, CMR ise taşıdığınız yükü karşılar. Yeşil kart kamyon, çekici ve tanker için zorunludur ama yalnızca Türk plakalı araçlara düzenlenir ve tek başına ne kendi aracınızı ne de yükü güvenceye alır. Üçünü birlikte kurgulamak, uluslararası seferin eksiksiz sigortası demektir.
Rotanızdaki ülkelerin kapsam durumunu geçerli ülkeler rehberimizden doğrulayın; araç filonuz için yeşil kart ve geçiş ücreti yönetimini filo çözümlerimizle tek noktadan planlayın.
Sık Sorulan Sorular
Kamyon ve TIR için yeşil kart zorunlu mu? Evet. Kamyon, çekici ve tanker yeşil kart tarifesinde kendi araç gruplarında yer alır ve Avrupa’ya çıkışta poliçe zorunludur.
Yeşil kart taşıdığım yükü karşılar mı? Hayır. Taşınan yükün zararı CMR sigortasının konusudur. Yeşil kart yalnızca kazada karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar.
CMR sigortası ile yeşil kart arasındaki fark nedir? Yeşil kart trafikte karşı tarafa verdiğiniz zararı, CMR ise taşıyıcı olarak yüke karşı sorumluluğunuzu güvenceye alır. İkisi ayrı poliçelerdir ve birbirinin yerine geçmez.
Yabancı plakalı çekiciye Türkiye’den yeşil kart alınır mı? Hayır. Yeşil kart yalnızca Türk plakalı araçlar için düzenlenir. Yabancı plakalı araç, kendi tescil ülkesinin sistemine tabidir.
Kendi çekicimin hasarını yeşil kart karşılar mı? Hayır. Kendi çekici ve dorsenizin hasarı, yurtdışı teminatlı kaskonun konusudur.
Kaynaklar
Ramis Kalkan
Ramis Kalkan, Vignetim’de büyüme süreçlerini yönetiyor. Dijital vinyetlerden eSIM'lere kadar, Avrupa'daki karayolu seyahatlerini daha sorunsuz hale getiren her şey hakkında yazıyor. Ankara'da yaşıyor ve genellikle bir sonraki rotasını planlamanın tam ortasında oluyor.
